De Grote Depressie
Feiten en fabels


Big Government leads to
Serfdom an
d Poverty

   Mission Statement
 
The WebThis Site


 
Update 14-08-2007

The best Social
Program
is a Job
( Ronald Reagan )


.
news media
news home contact
francais English
.
france
Version
Française

Lessen uit Beurscrash van 1929 en de Grote Depressie
Hoe we een herhaling van het Keynesiaans Debacle kunnen vermijden



Englisch
version
Voorgeschiedenis 1920-1929
roaring 20sDe jaren 20 waren een periode van uitzonderlijke voorspoed. In de V.S. was de republikeinse president Coolige een hardnekkig verdediger van een liberaal beleid met beperkte overheidsinterventie. Zijn economische politiek was één lang succesverhaal. Lage belastingen zetten burgers aan om te werken, te sparen en te investeren en creëerden een algemene sfeer van optimisme. Vooral de verlaging van de hoogste aanslagvoeten betekende een aansporing voor ondernemers om risico's te nemen en te inversteren in risicovolle maar dikwijls zeer rendabele projecten. Een geniale zet zo bleek want een nooit eerder geziene reeks van innovaties was het logisch gevolg. De wijdse verspreiding van elektriciteit, radio en telefoon, electrische werktuigen en assemblagelijnen (Ford) dateren uit die periode. Al die innovaties verhoogden zowel de productiviteit als de welvaart en brachten bovendien een breed gamma van nieuwe consumptiegoederen mee. Ook architectuur, cultuur en sociaal leven kenden wereldwijd een ongekende bloeiperiode.




coolidge

Calvin Coolige

Republikeins
President

1923-1929
1929-folliesIn de Sovjet Unie was het communistisch experiment nog jong (1917) en leek dank zij de hoogconjunctuur aanvankelijk een succesverhaal te worden. Velen zagen in het economisch model gestuurd door "centrale planning" het moderne en "rationeel alternatief" voor de "irrationele anarchie" van de vrije markt. In Europa zowel als in de VS stond de economische discussie tussen de socialistisch - interventionistische school van J.M Keynes en de klassiek liberale "Oostenrijkse School" met  Von Mises  en  Hayek in het centrum van het politiek debat.

Goedkoop en gemakkelijk krediet
Tegen het einde van het decennium culmineerde de hoogconjunctuur vooral in de VS i
n een algemene euforie die zich uitte in oververhitte prijzen van bijna alle activa.
Voorafgaand aan de euforie had een lange periode van lage rente de geldhoeveelheid snel doen toenemen. De snelle geldaanwas werd daarenboven nog aangewakkerd door de omvangrijke Duitse herstelbetalingen, waardoor bij de geallieerden de geldhoeveelheid veel sneller groeide dan de reële economie en de inflatoire druk op de prijzen in Europa en de VS alsmaar opliep.

Dank zij de toenemende productiviteit bleef de stijging van de consumptieprijzen nog merkwaardig beperkt tussen 1921 en 1929. Het goedkoop "onverdiend" geld vond vooral zijn weg naar investeringsgoederen, en ontketende beurscrasheen ware golf van ondoordachte investeringen die achteraf waninvesteringen bleken die weinig rente of toegevoede waarde opleverden.

Vooral tussen 1928 en 1929 veroorzaakte de gemakkelijke toegang tot goedkoop krediet roekeloze
speculatie op aandelen en op activa in het algemeen, zodat prijzen werden opgeblazen tot een onhoudbare "asset bubble".   In amper 2 1/2 jaar klom de Dow Jones met 230% van 166 in maart' 26 tot 381 in sept '29! 

Een correctie was onvermijdbaar, maar zou veel harder worden dan nodig als gevolg van katastrofale overheidsinterventies: i
n de hoop de conjunctuur af te remmen namen de politieke overheid en de nog onervaren Federal Reserve (°1913) een reeks erg ongelukkige anticyclische maatregelen. Met hun interventies lokten ze een recessie uit die weliswaar eerst mild leek, maar die gaandeweg zou ontaarden in een catastrofale financiële crisis.  De anticyclische interventies worden op vandaag meestal als zware overdrijvingen beschouwd. Voor anderen was de staatsinmenging een regelrechte blunder die  totaal overbodig was. 
grrote depressie speculatie


Politieke Blunders

In een poging de speculatie in te dijken, verbood de overheid eerst bankleningen voor speculatieve transacties ("margin trades"). De FED van haar kant verhoogde drastisch haar discontovoet van 3,5% in jan. 1928 tot 6% in aug. 1929 met als gevolg dat de geldhoeveelheid totaal onverwacht met één derde inkromp in nauwelijks zes maanden (aug '29 - maart'30).  De markt reageerde heftig. Aandelen en de prijzen van activa storten ineen,  met een drastische inkrimping van de reële economie voor gevolg. 

Om de versnellende recessie tegen te gaan nam de Amerikaanse regering vervolgens de ene catastrofale maatregel na de andere.  Eerst verhoogden de VS in een protectionistische reflex de invoerrechten op niet minder dan 25.000 artikelen tot een gemiddeld tarief van 65%. Daarop namen ook de handelspartners beschermende maatregelen als represaille. De tariefoorlog die hieruit voortvloeide legde de internationale handel zo goed als volledig lam met gigantisch productiviteitsverlies en oplopende werkeloosheid voor gevolg.

marginal tax rate
Als gevolg van de dalende belastingsinkomsten en stijgende sociale aanspraken dreigde een budgettair tekort. In volle crisis beslistte de regering van president Hoover dan maar de inkomensbelastingen te verhogen. Zijn belastingswet van 1932 verhoogde de hoogste aanslagvoeten in één klap van 25% tot niet minder dan 63%. Maar daarenboven werden de meeste belastingsvrijstellingen drastisch teruggeschroefd, wat vooral de midden-inkomens trof. Roosevelt zou die aanslagvoet later zelfs nog verhogen tot 79%.  Als klap op de vuurpijl liet Roosevelt in 1933 burgers en ondergeschikte besturen ook hun goudreserves inleveren.  De goudstandaard als monetair stelsel werd opgegeven, en de dollar werd drastisch gedevalueerd met niet minder dan 40%. Dit bracht dan weer een neerwaartse spiraal op gang van concurrerende devaluaties bij de handelspartners over de hele wereld.


Rechtsonzekerheid ondermijnt vertrouwen
Naarmate de crisis verder uitdiepte nam de overheid in steeds sneller allerlei paniekerige noodmaatregelen. De snelle opeenvolging en onvoorspelbaarheid van de overheidsinterventies creëerde een klimaat van algemene rechts- onzekerheid, wat het al povere ondernemingsklimaat nog verslechterde. Snel wijzigende fiscale regels en subsidieregelingen, regulering van lonen, prijzen, rente en productie waren allemaal overheidsinterventies die ondernemers tot dan niet hadden gekend en die een algemene sfeer van onzekerheid creëerden. Geconfronteerd met zoveel onberekenbare risico's verkozen industriëlen dan maar hun investeringsplannen uit te stellen.

Het was duidelijk niet de vrije markt die faalde.  De grote crisis was rechtstreeks gevolg van goedbedoelde maar daarom niet minder desastreuze overheidsinterventies.
Volledig in de geest van de tijd was President Hoover -die trouwens mijningenieur was- ervan overtuigd de economie te kunnen sturen net als een machine. In Belgie koesterde Hendrik De Man met zijn Plan De Man net dezelfde illusies.  Maar net als bij ons draaiden ook in de VS de ene na de andere interventie uit op economische mislukkingen: de handelsvernietigende invoerrechten, de arbeidsontradende belastingdruk, het detaillistisch dirigisme en de contraproductieve regulering van lonen, prijzen en productie. De beperking ook van van de concurrentie, en de zinloze vernietiging van oogsten met de bedoeling landbouwprijzen hoog te houden terwijl in grote delen van het land honger werd geleden. Niet in het minst was het wanbeleid van de FED met zijn onverwachte en veel te abrupte inkrimping van de geldhoeveelheid schuld aan de crisis.

Catastrofale gevolgen
roosevelt-new-dealDe maatschappelijke kosten van de politieke blunders was gigantisch: de zwaarste economische crisis in de geschiedenis. 25% werkeloosheid, aandelenkoersen die crashten tot 10% van hun hoogtepunt. Inkomens die daalden met 28%, terwijl de autoverkoop met 75% terugviel. Banken crashten de ene na de andere en sleepten honderd duizenden burgers en bedrijven mee in hun faillissement, met massaal verlies van spaargeld en bedrijfskapitaal voor gevolg. Geruchten over opstand staken dan ook alsmaar vaker de kop op.

Besluit
Al wie de crisis grondig heeft bestudeerd komt tot dezelfde conclusies. Murray Rothbard, Laurence Reed, Stefan Molyneux,
Amity Shlaes zijn allemaal unaniem dat de grote depressie geen crisis was van het kapitalisme, maar de crisis van de nefaste monetaire politiek en van ongelukkig overheidsingrijpen.  Niet de vrije markt faalde, maar overheidsingrijpen en vooral de monetaire politiek. Wegens de irrationele angst voor deflatie wilde men ten allen prijze verhinderen dat lonen en prijzen zouden dalen, en daardoor verhinderde men dat de markten een nieuw evenwicht vonden.  Hun jammerlijk mislukte interventies veroorzaakten distorties die massale verspilling van schaarse middelen veroorzaakten en uiteindelijk de milde recessie deden ontsporen in een diepe depressie. De politiek was verantwoordelijk voor het massaal verlies aan banen, welvaart, spaargeld en de vernietiging van de levenskwaliteit van een ganse generatie.

Politici hadden de markten op hun beloop moeten laten
en de sturing van de economie overgelaten aan de collectieve wijsheid van miljoenen vrije individuen zoals die ligt vervat in hun miljarden weloverwogen economische keuzes.  Via universele wetten van vraag en aanbod had het prijsmechanisme in hooguit een paar kwartalen de economie uit het slop kunnen trekken, en gestuurd in de richting van een nieuw evenwicht op een veel stabieler loon- en prijsniveau.

Laurence Reed toont ook
op overtuigende wijze aanaan dat Roosevelt 's Keynesiaans - socialistisch beleid van "deficit spending" nauwelijks bijdroeg tot stimulering van de vraag omdat veel laagproductieve publieke investeringen gigantische middelen opslorpten en daarbij veelal de veel productievere industriele investeringen en private gezinsbestedingen verdrongen.  De zeer ongelukkige combinatie van Roosevelt's Keynesiaanse "new Deal" met het detaillistisch (bijna fascistisch) dirigisme van de "National Recovery Act" hebben de economische crisis van 1929 niet opgelost. In tegendeel.  Roosevelt's Keynesiaanse politiek heeft het natuurlijk herstel alleen maar jaren uitgesteld...  eigenlijk tot na de tweede wereldoorlog

Paul Vreymans


De ware oorzaken van een Economische Crisis Rothbard Inst.
Hoe veroorzaakt geldcreatie Conjunctuurcycli ?
Over de relatie tussen centrale banken en recessies..

De creatie van geld veroorzaakt kunstmatige bubbels op de aandelen-
en huizenmarkt die enkel in recessies kunnen eindigen..  
lees verder hier

Keynes' remedies maken de recessie alleen maar erger.
De remedies die Keynes voorschreef hebben de depressie van 1229
helemaal niet opgelost; enkel maar in tijd verlengd.
In de huidige economische crisis grijpen overheden opnieuw naar Keynes’ trukendoos.
Ook de huidige crisis dreigt daardoor te ontaarden in een decennialange depressie.
Wie de geschiedenis niet kent, is gedoemd ze te herhalen.  
lees verder hier

De oorzaken van de kredietcrisis
Het is niet de vrije markt, maar juist het overheidsingrijpen
in die markt dat de huidige crisis heeft veroorzaakt.



 
More Images of the 1929 Recession here           Cartoons here



Audio Podcasts on the great Depression
Click to listen -  Right Click to Download

The Great Depression, Political Economy, and the Expansion of the State (Nye on EconTalk)
How the monetary impact of the Smoot-Hawley import tax aggravated the 1929 depression (Liberty fund)
Bubble Economies | How easy money leads to irrational Exuberance (Mises Institute)
Monetary Policy & Trade Wars caused the Great Depression| Keynesian vs Austrian Analysis   (Liberty fund)
Did Frensh Mercantilism cause the Great Depression?   (Douglas Irwin @ Econtalk)

Recepies for a Great Depression ( Mises Institute)
How the 1920 Depresion came to an end without any intervention (Mises Institute)
The Great Depresson and the New Deal  (Eric Rauchway | Econtalk) 
Higgs on the Great Depression  (Higgs & Russ Roberts |  Econtalk )
The forgotten Man | A New History of the Great Depression ( Amity Shlaes )  (Liberty Fund)

Austrian Theory of the Business Cycle (Lew Rockwell )
How the Federal government caused economic collapse in the 1930s  By Stefan Molyneux @ freedomain.org
Did Roosevelt's New Deal ease or prolongue the Great Depression? (Cato)
Why Keynesian Policy failed in the30s, failed in Japan, and will fail in 2009 (Cato-Mitchell)
The Great Depression as the Rationale for the Welfare State (Amity Shlaes)





Some Basic statistics  during the Depression

1929-Depression-money-supply-interest-gdp
source   http://research.stlouisfed.org/wp/1997/97-011.pdf

Year Nominal GNP % change Real GNP % Change CPI % Change M1 % Change  M2 % Change Bank Failures Fail Deposits Interest rate Real Rate
  (1)   (2)   (3)   (4)   (5)   (6) (7) (8) (9)
1920 88.9 11,93 73.3 -1.22 85.7 14.68 23592 9.80 34708 13.52 167 5.42 -9.26  
1921 74.0 -18.34 71.6 -2.35 76.4 .11.49 20955 -11.85 32212 -7.46 505 172188 4.83 16.32
1922 74.0 0.00 75.8 5.70 71.6 -6.49 21618 3.11 33646 4.36 366 91182 3.47 9.96
1923 86.1 15.14 85.8 12.39 72.9 1.80 22653 4.68 36411 7.90 646 149601 3.93 2.13
1924 87.6 1.73 88.4 2.99 73.1 0.27 23226 2.50 37992 4.25 775 210151 2.77 2.50
1925 91.3 4.14 90.5 2.35 75.0 2.57 25362 8.80 41691 9.29 618 167555 3.03 0.46
1926 97.7 6.78 96.4 6,32 75.6 0.80 26082 2.80 43539 4.34 976 260378 3.23 2.43
1927 96.3 -1.44 97.3 0.93 74.2 -1.87 25796 -1.10 44384 1.92 669 199329 3.10 4,97
1928 98.2 1,95 98.5 1.23 73.3 -1.22 25761 -0.14 45861 3.27 498 142386 3.97 5.19
1929 104.4 6.12 104.4 5.82 73.3 0.00 26189 1.65 45918 0.12 659 230643 4.42 4.42
1930 91.1 -13.63 95.1 -9.33 71.4 -2.63 25293 -3.48 45303 -1.35 1350 837096 2.23 4.86
1931 76.3 -17.73 89.5 -6.07 65.0 -9.39 23883 -5.74 42598 -6.16 2293 1690232 1.15 10.54
1932 58.5 -26.56 76.4 -15.83 58.4 -10.71 20449 -15.52 34480 -21.14 1453 706188 0.78 11.49
1933 56.0 -4.37 74.2 -2,92 55.3 -5.45 19232 -6.14 30087 -13.63 4000 3596698 0.26 5.71
1934 65.0 14.90 80.8 8.52 57.2 3.38 21068 9.12 33073 9.46 57 36937 0.26 -3.12
1935 72.5 10.92 91.4 12.33 58.7 2.59 25199 17.90 38049 14.02 34 10015 0.14 -2.45
1936 82.7 13.16 100.9 9.89 59.3 1.02 29630 16.20 43341 13.02 44 11306 0.14 -0.88
1937 90.8 9.34 109.1 7.81 61.4 3.48 30587 3.18 45195 4.19 59 19723 0.45 -3.03
1938 85.2 -6.37 103.2 -5.56 60.3 -1.81 29173 -4.73 44100 -2.45 54 10532 0.05 1.86
1939 91.1 6.70 111.0 7.29 59.4 -1.50 32586 11.06 47681 7.81 42 34998 0.02 1.52
1940 100.6 9.92 121 8.63 59.9 0.84 38763 17.36 54328 13.05 22 5943 0.01 -0.83
1941 125.8 22.35 138.7 13.65 62.9 4.89 45349 15.69 61296 12.07 8 3726 0.10 -4.79

(1) $ billions (Historical Statistics, Fl)
(2) $ billions, 1929 prices (Historical Statistics, F3)
(3) 1947-49=100 (Historical Statistics, El 13)
(4) $ millions, June figure (Friedman and Schwartz, 1963, Appendix Al)
(5) $ millions, June figure (Friedman and Schwartz, 1963, Appendix Al)
(6) suspended banks (Board ofGovernors, 1943, p. 283)
(7) deposits insuspended banks (Board ofGovernors, 1943, p. 283)
(8) yearly average yield on 3-6 month Treasury notes and certificates (1919-33) and bills (1934-41)
(Board ofGovernors, 1943, p. 460)
(9) short-term Government yield less CPI inflation rate insame year
    %change refers to year-to-year differences in the logs of the series to the left

source   http://research.stlouisfed.org/wp/1997/97-011.pdf

more information from the FEDERAL RESERVE BANK OF ST. LOUIS



Lawrence W. Reed, president of FEE
(Foundation for Economic Education)
Lawrence Reed's lecture on the Great Depression
  The Future of Freedom Foundation on Vimeo


Lawrence-Reed-on-depression

Listen to Lawrence W. Reed discuss the
"Great Myths" on the Mike Rosen Show (mp3)


.

America's Great Depression 

by Murray N. Rothbard.   

Since it first appeared in 1963, it has been the definitive treatment of the causes of the depression. The book remains canonical today because the debate is still very alive. Rothbard opens with a theoretical treatment of business cycle theory, showing how an expansive monetary policy generates imbalances between investment and consumption. He proceeds to examine the Fed's policies of the 1920s, demonstrating that it was quite inflationary even if the effects did not show up in the price of goods and services. He showed that the stock market correction was merely one symptom of the investment boom that led inevitably to a bust. 

The Great Depression was not a crisis for capitalism but merely an example of the downturn part of the business cycle, which in turn was generated by government intervention in the economy. Had the book appeared in the 1940s, it might have spared the world much grief. Even so, its appearance in 1963 meant that free-market advocates had their first full-scale treatment of this crucial subject. The damage to the intellectual world inflicted by Keynesian- and socialist-style treatments would be limited from that day forward.

Free pdf Download here




This book, originally published in 1932, presents a cosmology of a mass delusion which affects the mentality of the world. This takes place following World War I where the Federal Reserve System, for the first time, allowed flexible currency. This book blows away the conventional interpretations of the crash of 1929, not only in its contents but that this book exists at all. . He ascribes the crash to the pile of up debt, which in turn was made possible by the Fed printing machine. This created distorations in the production structure that cried out for correction. So what is the answer? Let the correction happen and learn from our mistakes.

Such is the thesis of the great Garet Garrett. This book It was written in 1931. Two years before FDR arrived with his destructive New Deal, ascribing the depression to captialism and spectulation, Garrett had already explained what was really behind the correction.  It took Murray Rothbard to resurrect these truths decades later, and when he wrote this in 1963, it was a shock and we are still fighting an uphill battle to explain the true causes of the crash and following depression. But here in this wonderful book is an actual contemporary account that spelled it out plainly for the world to see.  No more can we say that people back then could not have understood. Garrett told them. And thanks to this new edition of this classic and important work, he is telling us again today.
     
Eric Rauchway -   Hosted by Russ Roberts

Eric Rauchway of the University of California at Davis and the author of The Great Depression and the New Deal: A Very Short Introduction,  talks with EconTalk host Russ Roberts about the 1920s and the lead-up to the Great Depression, Hoover's policies, and the New Deal.  They discuss which policies remained after the recovery and what we might learn today from the policies of the past.


Robert Higgs, of the Independent Institute, talks with EconTalk host Russ Roberts about the Great Depression, the New Deal, and the effect of World War II on the American economy. Using survey results, financial data, and the pattern of investment in the 1930s, Higgs argues that New Deal policies created a climate of uncertainty that prolonged the Great Depression. Using consumption data, he argues that prosperity did not return during wartime, but rather after the war when government intervention in the economy subsided.

The forgotten Man
A New History of the Great Depression 

Amity Shlaes, Bloomberg columnist and visiting senior fellow at the Council on Foreign Relations, talks about her new book, The Forgotten Man: A New History of the Great Depression. She and EconTalk host Russ Roberts discuss Herbert Hoover, Franklin Delano Roosevelt, the economics of the New Deal and the class warfare of the 1930s.  Amity Shlaes uncovers how big Government prolongued the depression till late in the '30s, even '50s, and how we still suffer the legacy of Roosevelt"s  National Recovery Act and big government idea's today. A great 60 minutes podcast.




Austrian Theory of the Business Cycle 
By Lew Rockwell and  Jörg Guido Hülsmann
The role of Fractional and Central Banking in the devellopment of financial crisis.



Freedom and the Great Depression:  
How the Federal government caused economic collapse in the 1930s
By Stefan Molyneux


Images of the 1929 Recession here   

 Cartoons here





news media
news home contact
francais English
Don't  forget  to bookmark -  Please give   http://workforall.net   a link on Your web Page