Fiscale Fraude efficiënt  bestrijden volg het Ierse voorbeeld. Volgens de Schotse filosoof David Hume (1711 – 1776) bestaat er niet zoiets als een oorzaak. Wij kunnen nooit een echt oorzakelijk verband waarnemen tussen gebeurtenissen, althans,dat dacht Hume.  Ondertussen weten we echter, dat oorzaak en gevolg wel te achterhalen is, indien de juiste redenering wordt gevolgd. Maar lang niet iedereen lijkt hiertoe in staat.. Volgens recente uitspraken van socialistische politici is onze belastingdruk in België zo hoog, omdat veel mensen frauderen. Zij betalen minder, dus de eerlijke burgers moeten meer betalen (zo beweren zij althans).  Maar klopt dit wel? Hoe het niét werkt Volgens die logica redeneert een overheid als volgt. Eerst beslist zij welke uitgaven zij  gaat doen.  Er worden budgetten opgesteld en men berekent de totale kostprijs. Daarna kijkt men op welke wijze dat gefinancierd kan worden, bijvoorbeeld met belastingen op arbeid. Dan blijkt plots dat de ontvangsten tegenvallen omdat sommigen frauderen. Als reactie hierop verhoogt de overheid de belastingen dan maar, zodat ze toch de totale kostprijs van haar taken kan dekken. De fraude zorgt volgens deze theorie dus voor de hoge belastingen. Met andere woorden: als we de fraude aanpakken, kan de belastingdruk voor de eerlijke burger dalen. Dit klinkt aannemelijk, maar zo werkt het niet. Is de fraude de oorzaak van de torenhoge belastingen? Even nagaan.  De overheid heeft een bepaald pakket aan taken dat ze wil financieren met belastingen. Ze heeft een tekort, dus verhoogt ze de belastingen voor de eerlijke mensen. Mocht de overheid plots door een gelukkig toeval méér geld krijgen dan ze verwacht had, (bv. als elke fraudeur eerlijk zou betalen) dan zou de belastingdruk ook moeten dalen. De laatste jaren staat de rente historisch laag. Aangezien België met een zware staatsschuld zit, betekent dit een grote besparing. Maar de belastingen zijn niet gedaald met een evenredig groot bedrag. Neen: deze besparing werd  volledig opgesoupeerd. In 2004 stegen de fiscale ontvangsten met 6.8 %, maar de belastingdruk daalde niet, integendeel hij steeg. En zelfs de staatsschuld steeg, wat een aanduiding is dat de uitgaven sterker toenamen dan de inkomsten. De logica van overheidsfinanciën De overheid beslist niet op voorhand dat een aantal diensten, en énkel die diensten, aan een bepaalde kostprijs zullen geleverd worden. De overheid moddert maar wat aan. Extra belastinginkomsten? Misschien is het tijd voor een budgetverhoging op een of ander departement. Minder uitgaven? Dus is er meer budgettaire ruimte voor andere uitgaven. Dit is natuurlijk geen mooi beeld, het beeld van een overheid die met miljarden goochelt en geen ‘business plan’ heeft. Maar het is helaas het meest realistische model. Het volstaat dat we even in het verleden kijken. In 1971 bedroeg het budget van de overheid een kleine veertig procent van de toenmalige totale welvaart. Tegenwoordig is dat vijftig procent geworden – vijftig procent van onze huidige welvaart! De welvaart zélf is in die periode echter ook gestegen. Hoe meer de overheid ontvangt hoe meer zij dus uitgeeft en die uitgaven blijven maar stijgen, zelfs proportioneel méér dan de stijging van de inkomsten. Als de welvaart groeit, dan stijgen ook de belastinginkomsten. Mocht onze eerste theorie kloppen, zou de belastingdruk al jaren na elkaar  moeten dalen, evenredig met onze economische groei.. Dit is duidelijk niet gebeurd. De theorie van de socialistische politici klopt dus niet. Onze tweede theorie blijkt echter wel te kloppen: historisch kan men nagaan dat  telkens de belastinginkomsten meevielen,  er gewoon meer werd uitgegeven. Efficiënte fraudebestrijding  : Het Ierse voorbeeld Tegenwoordig liggen voorstellen op tafel om de fiscale fraude serieus aan te pakken. Dat is geen groot nieuws. Men denkt deze fraude te kunnen tegengaan door meer en betere controles, strengere straffen en een betere samenwerking tussen belastingdiensten en gerecht. Maar misschien moeten we eindelijk durven toegeven dat de waarheid net omgekeerd is. Niet de fraude zorgt voor de hoge belastingen, maar de veel te hoge belastingen zorgen voor fraude. Willen we de fraude efficiënt aanpakken, moeten we het over een andere boeg gooien. Laat ons meteen de belastingdruk verminderen. Tenslotte is een lagere belastingdruk toch de bedoeling van de fraude? Een lagere belastingdruk zou onmiddellijk tot minder fraude leiden, zonder geldverslindende controles en onderzoeken. Wie is nog bereid om een toeslag van 170%  te betalen bovenop een nettoloon?  Inderdaad: als een werknemer 100 euro verdient, betaalt de werkgever 270  euro, waarvan 170 € naar de overheid gaat.  Zulke absurd hoge belastingen lokken fraude uit. Maar een sterke verlaging van de belastingtarieven zou nog een zeer aangename en belangrijke verrassing in petto hebben.  dat heeft het voorbeeld van Ierland ons duidelijk gemaakt. In het begin van de jaren ’90 heeft men in het toen straatarme Ierland  de zeer hoge belastingtarieven  zeer aanzienlijk verlaagd. Zo werd de vennootschapsbelasting verlaagd van 32% naar 12.5 %. Het hoogste tarief in de personenbelasting werd verlaagd naar 42 %. En wat gebeurde er?  Tussen 1995 en 2000 stegen de belastingontvangsten met een onwaarschijnlijke 72.6 %. Dit kwam eenvoudig, om twee redenen : de fiscale fraude verdween. De oorzaak van de fraude, nl. de te hoge belastingtarieven was weggevallen.. Maar méér nog : de economische activiteit begon razendsnel te groeien, omdat het opnieuw rendabel werd om te investeren en te werken. En meer economische activiteit geeft meer belastinginkomsten. De mensen zijn maar bereid te werken, als zij er goed voor betaald worden, en niet als zij het grootste deel aan de overheid moeten afgeven. Maar er waren nog andere plezierige gevolgen. De werkloosheid in Ierland daalde van 17.7 % in 1987 naar 4.2 % in 2000 en de Staatsschuld werd afgebouwd van 112% van het BBP naar 30 %. Fiscale fraude bestrijden naar Iers model blijkt duidelijk een ongelooflijk efficiënte weg en daarenboven : iedereen wordt er beter van. Mensen bestraffen helpt niet, aanmoedigen helpt wel.  Koen Deconinck Student